Zonnepanelen en de digitale meter

  • Hoe werkt een klassieke analoge meter en hoe werkt een digitale meter?

    keyboard_arrow_down
    Een klassieke analoge meter is een 100 jaar oude methode om met een ronddraaiende schijf en teller het verbruik van elektriciteit te meten.
    Hoe meer je verbruikt, hoe sneller de schijf draait en de teller vooruitgaat. Vroeger was er enkel sprake van verbruik en afname en draaide deze schijf altijd in één richting. Door de opkomst van onder andere zonnepaneleninstallaties kan deze schijf ook terugdraaien. Voor deze klassieke meter in combinatie met een zonnepaneleninstallatie is het typisch dat de schijf en de teller terugdraaien als de zon schijnt (dag, zomer) en vooruit draaien als er minder of geen zon is (nacht, winter). Op deze wijze gedraagt de teller zich als een batterij. Alle zonnestroom die op één moment in het net geïnjecteerd wordt, kan op een ander zelfgekozen moment terug verbruikt worden. Op jaarbasis kan de afname van het distributienet op basis van deze tellerstand dus zelfs nul of negatief zijn.

    De digitale meter is de elektronische variant van de klassieke meter.
    Naast alle voordelen van elektronica (op afstand uit te lezen, koppelen met internet, online informatie over verbruiken … ) heeft deze meter twee zeer belangrijke bijkomende eigenschappen:
    • Deze meter meet de elektriciteit die u afneemt van het net en de elektriciteit die je op het net plaatst apart (="injectie"). Zelfopgewekte elektriciteit die je onmiddellijk verbruikt (uw ‘zelfverbruik’) wordt niet gemeten. Als je bijvoorbeeld op een bepaald moment 3 kWh verbruikt (wasmachine tegelijk met koken … ) en de zonnepaneleninstallatie produceert 4 kWh, ziet de meter een injectie in het net van 1 kWh. Anders gesteld: de elektronische tellers ‘draaien’ enkel vooruit, nooit achteruit.
    • De meter meet op kwartierbasis exact hoeveel elektriciteit er afgenomen en geïnjecteerd is. Dit biedt als bijkomend voordeel dat een leverancier je kan vergoeden voor de elektriciteit die je injecteert.
  • Wat is een digitale meter met ‘virtueel terugdraaiende teller’?

    keyboard_arrow_down
    Het decreet ‘digitale meters’ van 26 april 2019 stelde voor om in geval van een digitale meter (geplaatst voor 1 januari 2021) enkel de meterstanden op jaarbasis te bekijken en beide metingen (afname en injectie) van elkaar af te trekken om zo tot een netto-afname te komen. Op deze manier werd een ‘virtuele’ terugdraaiende teller ingevoerd bij een digitale meter en was het dus nog steeds mogelijk om voor de factuur op jaarbasis een nulverbruik te hebben. Dit principe is door het arrest van het Grondwettelijk Hof vernietigd.
  • Valt de digitale meter met de virtuele terugdraaiende teller helemaal weg?

    keyboard_arrow_down

    Ja, door de vernietiging van de artikelen 15.3.5/12 en 4.1.30/1 van het Energiedecreet verdwijnt de ‘virtuele’ terugdraaiende teller voor alle componenten van de energiefactuur, zowel voor het deel elektriciteit en voor het deel van de nettarieven als voor het deel federale heffingen. In de praktijk komt het er op neer dat eigenaars van zonnepanelen die nu reeds een digitale meter hebben (ongeveer 101.000 installaties) onmiddellijk gevolgen zullen ondervinden. De digitale meter kan dus niet meer ‘virtueel terugdraaien’ door het arrest van het Grondwettelijk Hof.
    De klassieke Ferrarismeter blijft natuurlijk terugdraaien tot de vervanging door een digitale meter. Elke klassieke meter is een (fysisch) terugdraaiende teller – daar verandert het arrest of decreet niets aan.
  • Wanneer stopt mijn digitale meter dus met terugdraaien?

    keyboard_arrow_down

    Het arrest van het Grondwettelijk Hof wordt gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad. Dit kan een aantal maanden duren vanaf de uitspraak.
    Het Grondwettelijk Hof heeft uitdrukkelijk in zijn arrest benadrukt dat de voordelen van de terugdraaiende teller voor de datum van bekendmaking van het arrest in het Belgisch Staatsblad, behouden blijven wat de gefactureerde bedragen betreft.

    Het Grondwettelijk Hof heeft geoordeeld dat de gevolgen van het arrest tot vernietiging van de terugdraaiende teller, enkel zullen gelden vanaf de dag van de publicatie van zijn arrest in het Belgisch Staatsblad.

    De netbeheerder zal voor alle prosumenten met een digitale meter de meterstand uitlezen om 0u00 op de dag van de publicatie van het arrest in het Belgisch Staatsblad. Als dit niet automatisch kan uitgelezen worden, dan wordt de meterstand door de netbeheerder geschat.

    Op basis van die meterstanden wordt een afrekening opgesteld voor de voorbije periode, met toepassing van het compensatiemechanisme - voor zover je hiervoor gekozen had bij de registratie van je zonnepanelen.
    Na de bekendmaking van het arrest, zal je afname van elektriciteit op basis van de werkelijke afname verrekend worden bij alle volgende afrekeningen. Je betaalt dan ook geen prosumententarief meer.
    Voor de elektriciteit die je - na de bekendmaking van het arrest - injecteert op het net (=de elektriciteit die je zonnepanelen hebben geproduceerd maar die je zelf niet verbruikt hebt), kan je een terugleveringscontract afsluiten.



  • Maken de financiële compensatiemaatregelen een onderscheid tussen eigenaars van zonnepanelen met een klassieke analoge meter en eigenaars van zonnepanelen met een digitale meter?

    keyboard_arrow_down
    Er zijn twee situaties mogelijk:
    • Eigenaars van zonnepanelen die een digitale meter hebben. Zij verliezen hun ‘virtuele’ terugdraaiende teller op de dag dat het arrest van het Grondwettelijk Hof in het Belgisch Staatsblad verschijnt.
    • Eigenaars van zonnepanelen die een analoge klassieke meter hebben verliezen hun terugdraaiende teller pas wanneer hun klassieke meter vervangen wordt door een digitale meter.
    In beide gevallen komt men in aanmerking voor een financiële compensatie op basis van de berekening vanuit de Vlaamse Overheid
  • Wanneer vervalt mijn prosumententarief?

    keyboard_arrow_down
    Bij omschakeling van een klassieke analoge meter naar een digitale meter vervalt het prosumententarief nadat deze nieuwe regeling in voege treedt. Het prosumententarief voor een gemiddelde installatie hangt af van je netgebied maar gaat over een grootte-orde van 400 EUR voor een installatie van 4 kW.
  • Welke financiële compensatie is er voor eigenaars van zonnepanelen in 2021 die al beschikken over een digitale meter?

    keyboard_arrow_down
    De Vlaamse Regering wil dat een referentie-installatie een rendement van 5% op de investering behaalt. De methode en dit rendement werden ook gebruikt voor de berekening van de nieuwe premie voor zonnepanelen die sinds 1 januari 2021 van toepassing is (1200 € voor een gemiddelde installatie van 4 kW).
  • Hoe wordt de financiële compensatie bepaald voor eigenaars van zonnepanelen voor 2021 die al beschikken over een digitale meter?

    keyboard_arrow_down
    De financiële compensatie zal berekend worden in functie van het geïnstalleerd vermogen op basis van een vaste vergoeding per kW. Een installatie van 8 kW krijgt dan bijvoorbeeld het dubbel van een installatie van 4 kW (indien hetzelfde jaar van indienstname en jaar van plaatsing van de digitale meter).
  • Welke financiële compensatie is er voor eigenaars van zonnepanelen zonder digitale meter?

    keyboard_arrow_down
    De ongeveer 470.000 eigenaars van zonnepanelen die nog over een klassieke meter beschikken, krijgen tussen nu en 1 juli 2029 de mogelijkheid om te kiezen voor een financiële compensatie. Dit aanbod krijgen ze eenmalig tijdens de normale plaatsing van de digitale meters. De installatie van een digitale meter in Vlaanderen wordt sowieso uitgevoerd ten laatste tegen 1 juli 2029.
    Het prosumententarief vervalt na de installatie van de digitale meter gezien het distributienettarief dan betaald wordt op basis van bruto-afname. Met een digitale meter kunnen eigenaars van zonnepanelen een terugleververgoeding krijgen van de Vlaamse Energieleverancier voor de elektriciteit die ze injecteren. Injectietarief zal ten laatste op 1 februari 2021 gepubliceerd worden.
  • Is de nieuwe regeling voordeliger?

    keyboard_arrow_down
    De combinatie van de financiële compensatie, het wegvallen van het prosumententarief en het recht op een terugleververgoeding kunnen voor jou misschien een reden zijn om nu toch al bij Fluvius een digitale meter aan te vragen.
  • Wat is de planning van de verdere uitrol van de digitale meter voor zonnepaneleninstallaties?

    keyboard_arrow_down
    De Vlaamse Overheid heeft beslist om tot begin april 2021 geen digitale meters te plaatsen bij zonnepaneleneigenaars die hun installatie in dienst hebben genomen voor eind 2020. Dat is tot de financiële compensatieregeling in de regelgeving is opgenomen. Tenzij de zonnepaneleneigenaar hier zelf expliciet om vraagt.
    De Vlaamse Regering zal ook afstappen van het plan om prioritair (tegen eind 2022) een digitale meter te plaatsen bij zonnepaneleneigenaars die hun installatie in dienst hebben genomen voor eind 2020. Ze wil nog steeds 80% van alle Vlaamse aansluiting van digitale meters voorzien tegen eind 2024 en 100% tegen 1 juli 2029. Het voordeel hiervan is dat de digitale meter efficiënter uitgerold kan worden: straat per straat, wijk per wijk en gemeente per gemeente. Of u nu zonnepanelen heeft of niet, iedereen komt tegelijk aan bod. Digitale meters zijn cruciaal om ons distributienet toekomstbestendig te maken en te vermijden dat er zeer grote investeringen moeten gebeuren om het distributienet te versterken. Door deze zeer grote investeringen door de distributienetbeheerder te voorkomen, wordt er vermeden dat het distributienettarief de komende jaren fors stijgt.
  • Kan je weigeren om een digitale meter te laten plaatsen?

    keyboard_arrow_down
    De plaatsing van een digitale meter is op dit moment door het Energiedecreet verplicht in Vlaanderen. Het is evenwel niet de bedoeling dat Fluvius op korte termijn de eigenaars van zonnepanelen (die hun installatie in dienst hebben genomen voor eind 2020) contacteert voor de plaatsing van een digitale meter zolang de regelgeving over deze financiële compensatie niet in werking is getreden.
    Sinds 1 juli 2019 plaatst Fluvius enkel nog digitale meters voor elektriciteit- en aardgas, aangezien ze niet meer beschikt over de klassieke analoge meter. Het blijft de bedoeling om alle Vlaamse aansluiting van digitale meters te voorzien tegen 1 juli 2029, zoals vereist door de Europese richtlijn.
    Je krijgt éénmalig en beperkt in de tijd een aanbod tot financiële compensatie bij de plaatsing van de digitale meter. Eens deze termijn overschreden is, vervalt het aanbod onherroepelijk.
  • Kan je je digitale meter terug laten vervangen door een klassieke analoge meter?

    keyboard_arrow_down
    Dat is niet mogelijk. Sinds 1 juli 2019 worden in Vlaanderen alleen nog digitale meters geplaatst. De klassieke analoge meters worden door Fluvius niet meer aangekocht of geplaatst, ze zijn dus niet meer beschikbaar.
  • Welke financiële compensatie is er voor eigenaars van zonnepanelen met een warmtepomp als hoofdverwarming?

    keyboard_arrow_down
    Hier zijn dezelfde (boven vermelde) financiële compensaties van toepassing. Er wordt vanuit de Vlaamse Overheid momenteel onderzocht of er juridisch nog extra mogelijkheden zijn.
  • Wat als je zonnepanelen hebt en je nog groenstroomcertificaten ontvangt, krijg je dan ook een financiële compensatie?

    keyboard_arrow_down
    De uitspraak van het Grondwettelijk Hof verandert niets aan het systeem van de groenestroomcertificaten. Ook wie groenestroomcertificaten ontvangt, kan een financiële compensatie krijgen als de referentie-installatie niet het beoogde rendement van 5% zou halen.
  • Wat als je in 2021 of later zonnepanelen wil installeren?

    keyboard_arrow_down
    Wie na 1 januari 2021 nieuwe zonnepanelen in dienst neemt, heeft sowieso geen recht op het voordeel van de terugdraaiende teller. De uitspraak van het Grondwettelijk Hof verandert daar niets aan. Wie in 2021 zonnepanelen plaatst, kan een eenmalige premie aanvragen tot 1500 euro. Het bedrag is afhankelijk van het vermogen van zonnepanelen dat uitgedrukt wordt in kWp. In 2021 zal de premie 300 €/kWp bedragen voor installaties tot maximaal 4 kWp en bijkomend 150 €/kWp van 4 kWp tot 6 kWp, wat overeenkomt met maximaal 1500 euro. Het premiebedrag zal jaarlijks aangepast worden op 1 januari omdat zonnepanelen elk jaar goedkoper worden.
  • Wat gebeurt er met de elektriciteit die je niet gebruikt en in het net injecteert?

    keyboard_arrow_down
    Vanaf 1 januari 2021 heeft elke eigenaar van zonnepanelen die niet beschikt over het voordeel van de terugdraaiende teller het recht om vergoed te worden voor de elektriciteit die hij in het net injecteert. De digitale meter laat net toe dat de elektriciteit die je in het net injecteert exact gemeten wordt en door een leverancier vergoed wordt.
    Deze ‘terugleververgoeding’ of ‘vergoeding van op het net geïnjecteerde elektriciteit’ ontvang je van de Vlaamse Energieleverancier voor de elektriciteit die door de zonnepanelen wordt geproduceerd maar niet rechtstreeks verbruikt wordt.
  • Wat is zelfverbruik en hoe beïnvloedt dat het rendement van zonnepanelen?

    keyboard_arrow_down
    Eigenaars van zonnepanelen met een digitale meter halen het maximum-rendement uit hun zonnepanelen door zoveel mogelijk van hun stroom te gebruiken op het ogenblik dat de zonnepanelen groene stroom produceren (zelfverbruik). Hierdoor doen ze ook minder beroep op elektriciteit die via het elektriciteitsnet wordt aangeleverd. Door het plannen van het gebruik van toestellen zoals afwasmachine, wasmachine, droogkast op momenten dat er veel zonneproductie is, kan het zelfverbruik op jaarbasis tot 35% toenemen. Door het opladen van een thuisbatterij of van een elektrische wagen, het verwarmen van sanitair warm water via een warmtepompboiler, ... kan dat in de toekomst zelfs evolueren tot een zelfverbruik van 65% of meer.
  • Is het interessant om te investeren in een thuisbatterij?

    keyboard_arrow_down
    Zodra je beschikt over een digitale meter doet het distributienet niet langer dienst als een zeer grote voordelige batterij waarop u de overtollige productie van uw zonnepanelen tijdelijk kan opslaan. Een thuisbatterij kan een interessante oplossing zijn om de elektriciteit die je overdag produceert op een later ogenblik te gebruiken. Zonder bijkomende investeringen ligt het gemiddelde zelfverbruik op ongeveer 35%. Met een batterij kan je jouw zelfverbruik verder verhogen. De batterij zorgt ervoor dat je een deel van uw stroom die je op distributienet zou zetten aan injectietarief (bijvoorbeeld 4 eurocent per kWh) en later terug zou aankopen aan een hoger afnametarief (bv. 28 eurocent per kWh), nu tijdelijk thuis kunt opslaan. De prijzen zijn afhankelijk van de werking van de vrije markt en verschillen per elektriciteitsleverancier. Voor een gemiddelde zonnepaneleninstallatie van 4 kWp kan je je zelfverbruik al aanzienlijk verhogen met een thuisbatterij van 4 kWh tot 6 kWh. Investeren in een thuisbatterij wordt aangemoedigd met een premie.
  • Hoe kan je de financiële compensatie aanvragen?

    keyboard_arrow_down
    Verdere informatie over de voorwaarden en aanvraagprocedure volgen van zodra deze door de Vlaamse Overheid gepubliceerd worden. Eerst dienen het Energiebesluit en het Energiedecreet aangepast te worden. Dit neemt al snel zeker een drietal maanden in beslag.
  • Word je belast op deze financiële compensatie?

    keyboard_arrow_down
    Particulieren (natuurlijke personen) worden niet belast omdat deze financiële compensatie als een uitzonderlijke inkomst beschouwd wordt. Voor zelfstandigen, bedrijven en vennootschappen wordt met de Federale Overheid onderzocht of er juridische en fiscaaltechnische mogelijkheden zijn opdat deze uitzonderlijke inkomst niet belast wordt.